Tin trong ngành

Chất thải nguy hại: Xử lý đúng, sống an toàn

Thứ Bảy, 24.05.2025

Với bối cảnh công nghiệp hóa và đô thị hóa mạnh mẽ như hiện nay, chất thải nguy hại (CTNH) đang trở thành một trong những thách thức nghiêm trọng đối với môi trường và sức khỏe cộng đồng. Việc xử lý CTNH đúng chuẩn không chỉ là yêu cầu pháp lý bắt buộc mà còn là yếu tố then chốt để phát triển bền vững.

Chất thải nguy hại là gì?

Theo Nghị định 38/2015/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam, chất thải nguy hại là các loại chất thải ở thể rắn, lỏng hoặc khí có chứa các yếu tố độc hại, dễ cháy, dễ nổ, ăn mòn, lây nhiễm, hoặc có khả năng gây nguy hiểm đến sức khỏe con người và môi trường.

Các nguồn phát sinh CTNH phổ biến bao gồm:

Hoạt động sản xuất công nghiệp: hoá chất dư thừa, dầu thải, bùn thải độc hại, v.v.

Cơ sở y tế: kim tiêm, gạc băng dính, chất thải lây nhiễm.

Sinh hoạt đô thị: pin, bóng đèn huỳnh quang, thiết bị điện tử cũ.

Nông nghiệp: thuốc bảo vệ thực vật, bao bì thuốc trừ sâu.

Vì sao cần xử lý đúng chuẩn?

Bảo vệ sức khỏe cộng đồng: CTNH có thể gây ngộ độc cấp tính hoặc mãn tính, ung thư, dị tật bẩm sinh nếu xâm nhập vào cơ thể qua đường không khí, nước uống hoặc thực phẩm.

Bảo vệ môi trường: Rò rỉ CTNH ra môi trường có thể làm ô nhiễm nguồn nước ngầm, đất, không khí, gây thiệt hại sinh học lâu dài.

Tuân thủ pháp luật: Doanh nghiệp vi phạm quy định về quản lý CTNH có thể bị xử phạt nghiêm khắc, thậm chí bị đình chỉ hoạt động.

Thể hiện trách nhiệm xã hội: Thực hiện đúng quy trình xử lý CTNH là minh chứng cho đạo đức kinh doanh và cam kết phát triển bền vững.

Quy trình xử lý chất thải nguy hại đúng chuẩn

  1. Phân loại và lưu giữ tại nguồn

CTNH cần được phân loại ngay tại nơi phát sinh. Các loại chất thải không được trộn lẫn và phải chứa trong các bao bì chuyên dụng có nhãn cảnh báo rõ ràng.

  1. Vận chuyển

Chỉ các đơn vị được cấp phép mới được vận chuyển CTNH. Xe vận chuyển phải đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật, có hệ thống GPS và hồ sơ theo dõi đầy đủ.

  1. Xử lý

CTNH được đưa đến các cơ sở xử lý có giấy phép phù hợp. Các công nghệ phổ biến bao gồm:

Đốt nhiệt độ cao (lò đốt): hiệu quả với chất thải hữu cơ, y tế.

Hoá lý và trung hoà: dùng cho CTNH có tính axit hoặc kiềm.

Ổn định – hóa rắn: xử lý bùn thải, tro xỉ.

Tái chế: thu hồi dầu, kim loại nặng, dung môi.

  1. Giám sát và báo cáo

Các doanh nghiệp có trách nhiệm theo dõi toàn bộ quá trình từ phát sinh đến xử lý cuối cùng. Hồ sơ quản lý chất thải phải được lưu trữ và báo cáo định kỳ cho cơ quan chức năng.

Thách thức và giải pháp

Việc xử lý CTNH đúng chuẩn tại Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn như thiếu cơ sở hạ tầng xử lý hiện đại, chi phí cao, và ý thức tuân thủ pháp luật còn hạn chế. Giải pháp nằm ở:

Tăng cường kiểm tra, xử phạt nghiêm minh với hành vi vi phạm.

Khuyến khích đầu tư công nghệ sạch và mạng lưới thu gom – xử lý quy mô.

Đẩy mạnh tuyên truyền, đào tạo để nâng cao nhận thức cộng đồng và doanh nghiệp.

Xử lý chất thải nguy hại không đơn thuần là “vứt bỏ” mà là một quy trình nghiêm ngặt, đòi hỏi trách nhiệm, chuyên môn và công nghệ. Mỗi hành động đúng chuẩn hôm nay sẽ là nền tảng cho một tương lai xanh, sạch và an toàn hơn. Đừng để môi trường phải “gánh” hậu quả từ những thứ chúng ta bỏ lại phía sau.