TS. Nguyễn Đình Trọng đề xuất xây dựng bản đồ quy hoạch xử lý chất thải cho từng địa phương

Chiều ngày 24/8/2026, Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Mô hình hợp tác công tư, thu hút đầu tư tư nhân trong các dự án xử lý chất thải rắn sinh hoạt: Kinh nghiệm triển khai và đề xuất sửa đổi”. Hội thảo quy tụ đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức tài chính và các bên liên quan nhằm nhận diện những điểm nghẽn trong thu hút nguồn lực tư nhân và thúc đẩy hợp tác công – tư trong lĩnh vực xử lý chất thải rắn sinh hoạt.

Trong bối cảnh lượng chất thải rắn sinh hoạt ngày càng gia tăng, nhu cầu đầu tư cho hệ thống quản lý và xử lý chất thải ngày càng lớn, trong khi nguồn lực ngân sách nhà nước còn hạn chế, việc huy động nguồn lực xã hội và thúc đẩy khu vực tư nhân tham gia được xác định là một hướng đi quan trọng. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai các dự án vẫn còn nhiều điểm nghẽn liên quan đến đất đai, công nghệ, lựa chọn nhà đầu tư, giá dịch vụ, nguồn chất thải đầu vào, thu xếp vốn và cơ chế phân bổ rủi ro.

Tham gia trao đổi tại Hội thảo, TS. Nguyễn Đình Trọng – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Công nghệ T-TECH Việt Nam đã đưa ra một góc nhìn xuất phát trực tiếp từ thực tiễn triển khai các giải pháp xử lý chất thải. Theo ông, trước khi lựa chọn công nghệ hay xây dựng các dự án xử lý rác, cần giải quyết bài toán quy hoạch một cách khoa học và tổng thể ngay từ cấp địa phương.

TS. Nguyễn Đình Trọng đề xuất mỗi tỉnh, thành phố cần xây dựng một bản đồ quy hoạch xử lý chất thải, trên cơ sở các dữ liệu thực tế về mật độ dân cư, lượng chất thải phát sinh, khoảng cách vận chuyển và đặc điểm phân bố dân cư – đô thị.

Ông cho rằng, việc quy hoạch tập trung toàn bộ lượng rác của một địa phương về một khu xử lý duy nhất có thể tạo ra áp lực lớn cho hệ thống thu gom, vận chuyển cũng như chính khu xử lý. Kể cả các thành phố lớn như Hà Nội và Hồ Chí Minh cũng cần xem xét lại công tác quy hoạch này.

“Mỗi tỉnh phải có một bản đồ chuẩn, có tính khoa học về mật độ dân cư, vận chuyển, khoảng cách vận chuyển. Và từ cái bản đồ đó sẽ ra lượng rác, và lượng rác sẽ lựa chọn công nghệ.”

Đề xuất này đặt vấn đề xử lý chất thải trong một chuỗi logic rõ ràng: quy hoạch không gian → xác định lượng chất thải → tính toán phương án thu gom, vận chuyển → lựa chọn công nghệ → xây dựng mô hình đầu tư và vận hành. Đây cũng là cách tiếp cận có thể góp phần hạn chế tình trạng lựa chọn công nghệ trước khi xác định đầy đủ đặc điểm, quy mô và điều kiện thực tế của nguồn chất thải.

Ý kiến của TS. Nguyễn Đình Trọng cũng có sự tương đồng với định hướng được các chuyên gia đưa ra tại Hội thảo, trong đó nhấn mạnh việc cần tiếp cận toàn bộ chuỗi quản lý chất thải, từ phân loại tại nguồn, thu gom, trung chuyển, vận chuyển đến xử lý, tái chế và hình thành thị trường cho các sản phẩm sau xử lý.

Bên cạnh bài toán quy hoạch, Hội thảo cũng tập trung vào các yếu tố quyết định tính khả thi của dự án như giá dịch vụ xử lý, cam kết khối lượng chất thải đầu vào, thời hạn hợp đồng, cơ chế thanh toán và chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước và nhà đầu tư. Đây được xem là những điều kiện quan trọng để tạo dòng tiền ổn định, nâng cao khả năng huy động vốn và giúp các dự án xử lý chất thải có thể vận hành bền vững trong dài hạn.

Từ góc độ doanh nghiệp về công nghệ môi trường, Tập đoàn Công nghệ T-TECH Việt Nam xác định xử lý chất thải không chỉ là bài toán môi trường mà còn là bài toán về quy hoạch, công nghệ, kinh tế và quản trị vận hành. Tập đoàn định hướng tiếp tục nghiên cứu, phát triển và cung cấp các giải pháp công nghệ phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, góp phần chuyển hóa chất thải thành nguồn tài nguyên, năng lượng và các giá trị kinh tế mới.

Với cách tiếp cận lấy dữ liệu, quy hoạch và hiệu quả vận hành làm nền tảng, T-TECH hướng tới đồng hành cùng các địa phương, nhà đầu tư và đối tác trong việc xây dựng những mô hình xử lý chất thải khoa học, phù hợp quy mô, hiệu quả kinh tế và bền vững về môi trường. Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế chuyển từ tư duy “xử lý rác” sang kinh tế tuần hoàn, trong đó giảm phát sinh, tái sử dụng, tái chế, thu hồi tài nguyên và năng lượng được đặt lên trước việc chôn lấp.