Hà Nội lại đối mặt ác mộng ngập úng: Bão số 10 nối tiếp bão số 5

Những ngày cuối tháng 9, Hà Nội đang đứng trước nỗi lo lớn khi bão số 10 được dự báo đổ bộ và gây mưa rất to trên diện rộng. Với đặc thù hạ tầng thoát nước còn nhiều hạn chế, đô thị đông dân và tốc độ bê tông hóa nhanh, chỉ cần một trận mưa lớn kéo dài, nhiều tuyến phố Thủ đô sẽ nhanh chóng rơi vào cảnh “biển nước”.

Bài học từ bão số 5

Chỉ ít tuần trước, hoàn lưu bão số 5 đã khiến Hà Nội trải qua đợt mưa lớn hiếm gặp. Trong nhiều giờ đồng hồ, lượng mưa lên tới trên 200mm khiến hàng loạt tuyến phố trung tâm như Nguyễn Xiển, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Minh Khai, khu vực Linh Đàm, Mỹ Đình… chìm sâu trong nước. Giao thông tê liệt, hàng nghìn phương tiện chết máy, nhiều khu dân cư phải di dời khẩn cấp.

Trận ngập vừa qua cho thấy hệ thống thoát nước của Thủ đô nhanh chóng quá tải khi mưa vượt mức 100 mm/giờ. Đây chính là lời cảnh báo rõ ràng về mức độ tổn thương của Hà Nội trước thiên tai.

Nguy cơ tái diễn với bão số 10

Theo dự báo mới nhất của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn, bão số 10 Bualoi có thể gây mưa to đến rất to, lượng mưa phổ biến từ 150–300 mm, có nơi vượt 400 mm. Điều này đặt ra nguy cơ ngập úng nghiêm trọng tại các khu vực vốn là “rốn ngập” của Hà Nội.

Không chỉ giao thông, đời sống sinh hoạt mà cả hoạt động sản xuất, kinh doanh, học tập cũng đứng trước nguy cơ bị đình trệ. Các chuyên gia lo ngại nếu bão số 10 tiếp tục trút mưa lớn ngay sau khi Hà Nội chưa kịp khắc phục hậu quả của bão số 5, tình trạng ngập úng sẽ càng nghiêm trọng và kéo dài.

Nguyên nhân từ hạ tầng và đô thị hóa

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là hệ thống thoát nước Hà Nội chưa theo kịp tốc độ phát triển đô thị. Dù đã có những dự án cải tạo, mở rộng cống thoát nước, xây hồ điều hòa, nhưng quy mô và tiến độ triển khai vẫn chưa đáp ứng thực tế.

Ngoài ra, quá trình bê tông hóa nhanh chóng, diện tích đất thấm nước bị thu hẹp khiến khả năng tiêu thoát tự nhiên giảm mạnh. Cộng thêm rác thải, bùn đất làm tắc nghẽn cống rãnh, nhiều khu vực gần như “tê liệt” mỗi khi mưa lớn.

Ứng phó cấp bách

Trước tình hình này, chính quyền Hà Nội đã chỉ đạo các đơn vị thoát nước, công ty môi trường đô thị túc trực 24/24 tại các điểm nóng, kịp thời khơi thông miệng cống, vận hành trạm bơm. Lực lượng chức năng cũng phối hợp với cảnh sát giao thông để phân luồng, hướng dẫn phương tiện đi tránh khu vực ngập.

Người dân được khuyến cáo hạn chế di chuyển khi có mưa lớn, chủ động gia cố nhà cửa, kê cao đồ đạc, đồng thời tuân thủ cảnh báo an toàn điện. Các doanh nghiệp, trường học cũng được nhắc nhở chuẩn bị phương án dự phòng, đảm bảo hoạt động không bị gián đoạn kéo dài.

Hướng đến giải pháp bền vững

Ngập úng tại Hà Nội không phải vấn đề mới, song trước bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, mưa bão cực đoan có tần suất gia tăng, thành phố cần những giải pháp căn cơ hơn.

Bên cạnh việc tiếp tục đầu tư hạ tầng thoát nước đồng bộ, việc quy hoạch đô thị phải gắn với yếu tố thủy văn, giữ lại quỹ đất cho hồ điều hòa, công viên cây xanh, tăng diện tích thấm nước. Đồng thời, nâng cao ý thức cộng đồng trong việc không xả rác bừa bãi xuống cống rãnh cũng là biện pháp thiết thực để giảm nguy cơ ngập úng.